İmparatorluk Çağı: Fatih Sultan Mehmed-1

II. Mehmed döneminde Osmanlı Beyliği ya da Devleti artık Osmanlı İmparatorluğu olur. Bu, olayların, başarıların kendiliğinden gidişiyle varılmış bir sonuç olmaktan çok, bilinçli biçimde planlanmış ve elde edilmiş bir hedeftir, diyebiliriz. Bunun böyle olduğuna dair yazıya geçmiş bir ipucu yok, ama II. Mehmed'in çeşitli eylemlerini bir araya getirdiğimizde, bunlara anlam veren ve birbirlerine bağlayan böyle bir amaçla davrandığı izlenimi güçleniyor. Bu durum, II. Mehmed'in saltanatında çok belirgin olmakla birlikte, bunun yalnızca onun özgün düşüncesi olduğunu ileri sürmek çok doğru olmayabilir. Gerek düşünce, gerekse düşünce doğrultusunda yaratılmış kurumlar, Fatih'ten önceki dönemlerde de görülür. Ama bunları bir uyum içinde gerçekleşme aşamasına getirme işini Fatih Mehmed tamamlamış ve bu süreç içinde birçok özgün çözüm üretmiştir. Bu bölümde, II. Mehmed'in hayatını izleyerek, imparatorluk projesinin kuvveden fiile çıkışını ve biçimlenişini göstermeye çalışacağım. Babası II. Murad'ın bilmediğimiz nedenlerle kendisi hayattayken tahtını oğluna bırakmayı istemesi nedeniyle genç yaşta tahta gelip giden Mehmed'in bu erken dönemden başlayarak Konstantinopolis'in fethini tasarladığını söyleyebiliriz. Ama bu tasarıyı gerçekleştirmek üzere somut süreci başlatmak fırsatı, ancak babasının ölümünden sonraki kesin cülusuyla eline geçti. Buradaki davranışlarında hem kesin bir kararlılık, hem de amacın gerçekleşmesi için her türlü tedbiri en geniş biçimde düşünme tavırlarını gözlemleyebiliyoruz. Genç padişah, sadrazamı Çandarlı Halil Paşa'dan gelen muhalefete rağmen, kararını uygulama yolunda sarsılmaz bir irade gösteriyor.
Konstantinopolis'in fethinin askerî-stratejik bir önemi var mıydı? Olmadığı kolayca savunulabilir ve Çandarlı Halil Paşa'nın da bunu yaptığı tahmin ediliyor. Osmanlı devletinin sınırları o sırada Balkanlar'da Sırbistan'ın büyük bir kısmını içerecek kadar genişlemişti. Bu koca ülkenin ortasında minik bir cepten başka bir şey olmayan Konstantinopolis askerî açıdan Osmanlılar'a tehdit oluşturacak durumda değildi. İçin için zaten yıkılıyordu. Diplomatik olarak her zaman sorun çıkarabileceğini söylemek mümkün, ama bu da fazla ciddiye alınamazdı, çünkü kentin varlığını sürdürmesi son analizde Osmanlılar’la iyi geçinmesine bağlıydı.
Buna karşılık, son derece güçlü olduğu bilinen surlarından ötürü, fethedilmesi zor olabilirdi (nitekim oldu). Dolayısıyla, burada harcanacak vakit, insan ve maddî imkânı Batı'da daha stratejik fetihlere ayırmak mümkündü. Ama Mehmed bunları -şimdilik- düşünmüyordu.
Bu kent Roma İmparatorluğu'nu temsil eden iki kentten biri olduğu için böyle bir karar verdiği yeterince açıktır. Fatih Mehmed'in tahta geçtiği sırada Osmanlı devleti, eski Roma (yani Doğu Roma) İmparatorluğu'nun yayıldığı toprakların bir kısmının üzerindeydi. Tarihin hazırladığı bu kadere göre, Osmanlı devleti, tükenen Roma'nın yarattığı boşlukta kuruluyordu. Ama bu Roma'nın başkenti, hâlâ, imparatorluğun varisi olduğunu iddia edenlerin elindeydi. Kenti alarak bu iddiaya son vermek, aynı zamanda, yeni Roma'nın sahibi olmak anlamına gelecekti. Sözkonusu, eski Roma'dan kalan, bir tek bu sefil Konstantinopolis vardı, ama Roma'nın manevi prestiji hâlâ ayaktaydı ve daha yüzyıllarca da, ayakta kalacaktı. Büyük Karl, Aachen'ı başkent yaptığı "imparatorluğu"na "Roma" demeyi uygun bulmuştu. II. Mehmed zamanında Alman kralları hâlâ -tabiî teorik olarak- "Kutsal Roma-Germen İmparatoru" sayılıyorlardı. Fransız İhtilâli bile, kimilerince, Roma değerlerine yeniden hayat verme girişimi olarak görülebilmiştir. Dolayısıyla II. Mehmed'in Konstantinopolis'i kendi başkenti yapma projesi, sıradan askerî stratejik hedeflerden çok daha önemli bir manevi mertebeyi amaçlıyordu.
Bunu ilk düşünenin II. Mehmed olmadığı bellidir. Yukarıda değindiğim (daha önce de üstünde durduğum) konjonktürel durum, yani büyüyen Osmanlı'nın küçülen Bizans'ın topraklarında boy atması, birçok padişahın -ve çevresindekilerin- zihninde kaçınılmaz olarak bu çağrışımları yaratmış olmalıdır. Ama Yıldırım Bayezid'in, fiilî davranışlarıyla da, bu hareketin fikir babası olduğunu görürüz: Güzelcehisar ya da Anadolu Hisarı'nın yapılması, bu iki padişahın çok benzer şeyler düşündüklerinin somut bir kanıtıdır. II. Mehmed de projenin ilk adımlarından biri olarak Rumeli Hisarı'nın inşaatına giriştiğinde, aslında Bayezid'in başlattığı bir işi tamamlamış oluyordu. Böylece, kuzeyden, Karadeniz'den Konstantinopolis'e gelebilecek yardımları kesme imkânı yaratılmış oluyordu. Bu da, şüphesiz, Boğaz'ın en fazla daraldığı noktalardan birinde kurulmuş bu iki hisarın geçişi kesecek toplarla donatılmasını gerektiriyordu.
Güzelcehisar tamamlanırken Timur Anadolu topraklarında peyda olmuş, dolayısıyla Yıldırım da bu noktada projesini yarım bırakmak zorunda kalmıştı. Bunu izleyen olaylar uzadı, devlet yeniden toparlandı, böylece parantezin arası iyice açıldı. Sonunda II. Mehmed, Yıldırım'ın kaldığı yerden devam etti. Yıldırım Bayezid'in, bu kentin alınmasının getireceği avantajlar üstüne düşüncelerinin de Fatih Mehmed’inkilerle aynı doğrultuda olduğu anlaşılıyor. Bernard Lewis (İstanbul, 18-19), Bayezid'in o sırada Kahire'de, Memluk himayesinde yaşayan Bağdat Halifesi'ne elçi göndererek, "Rum Sultanı" ünvanını kullanmasını meşrulaştıran bir berat vermesini istediğini anlatıyor. Normal olarak Memluklar'ın buna izin vermemesi beklenirdi. Ama ufukta Timur

belirmişti; Osmanlı onun ilk çarpacağı mevzi olarak duruyordu. Dolayısıyla, Rum, yani Roma sultanı ünvanını kullanmak Bayezid'e bir şey kazandıracaksa, bunu kazanmasına göz yumdular ve berat verildi. Sonuçta ünvan Bayezid’in sorunlarını çözmesine yetmedi. Ama onun taşıdığı önem, daha elverişli koşullarda, Osmanlı hanedanına birçok avantaj sağlayabilirdi. Ünvanı Halife'den değil, kendi kılıcının hakkıyla alan Mehmed, bu avantajları kullanmak için elinden geleni yaptı. Bu bağlamda ilkin şunu söylemek gerekiyor: Özellikle Batı'daki ülkelerle resmî yazışmalarında "Kayser-i İklim-i Rum", yani "Roma İmparatoru" ünvanını kullandı.

Devamı...

KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT ÖĞRETİMİ İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ

Aşağıda okuyacağınız makale “I. Ulusal Karşılaştırmalı Edebiyat sempozyumu, 6-8 Aralık 2001 / Eskişehir: T.C. Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fak. Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü, 2002 (editör, Ali Gültekin)” baskılı sempozyum makalelerinin derlendiği yapıttan alınmıştır. Sayın Ali Gültekin'in çalışmasını Karşılaştırmalı Edebiyat eğitiminin nasıl olması gerektiği konusunda önemli bir şablon örneği olduğu için sitemizde paylaşmak istedik.

Yrd.Doç.Dr. Ali GÜLTEKİN
Osmangazi Üniversitesi
Fen Edebiyat Fakültesi
Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü
Eskişehir

Karşılaştırma, 18. yüzyılın sonlarına doğru bilimsel bir yöntem niteliğine kavuştuğunda, sosyal ve fen bilimlerinde ulusal olanla yabancı ülkelerdeki durumu karşılaştırma anlamında 'komparatistik' çalışmalarda uygulama alanı bulmuştur (Aytaç, 2001, s. 7). 19. yüzyılın başından itibaren ise, başta edebiyat, anatomi, dilbilim, pedagoji, hukuk, psikoloji, antropoloji, sosyoloji olmak üzere birçok bilim alanında komparatistik çalışmalar büyük bir gelişme kaydetmiştir (Nünning, 2001, s. 327). Bu yüzyıldan günümüze değin hem akademik bir disiplin hem de eleştirel bir sistem olarak betimlenmeye çalışılan karşılaştırmalı edebiyat, tarihsel süreç içerisinde birçok edebiyat kuramcısı ile uygulayıcısı tarafından çok önemli bir çekim merkezi haline gelmiştir (Bkz.:Dyserinck, 1992, s.31). Özellikle de son yıllarda gerek dünyanın değişik ülkelerinde ve gerekse Türkiye'nin birçok üniversitesinde, özellikle batı filolojilerinin bulunduğu yüksek öğretim kurumlarında karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarına olan ilginin büyük oranda arttığını görüyoruz (Ekerman ve Yıldız, 1999, s. 127).

19. yüzyılın başlarından 20. yüzyılın ortalarına kadar dönemin siyasal ve kültürel ruhuna uygun olarak ulusçu ve Avrupamerkezci bir gelişim süreci gösteren karşılaştırmalı edebiyat çalışmaları Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkelerle sınırlı kalmıştır. Diğer taraftan bu sınırlama, adından söz ettiğimiz ülkelerin yazarları, yapıtları, yapıt içerikleri ve ele alman konulan bakımından da edebiyat dünyasında kendini hissettirmiştir.

Diğer edebiyat ve sanat alanlarında olduğu gibi, 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren oluşan yeni sosyo-kültürel, siyasal ve ekonomik koşullar ile İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünya üzerinde oluşan yeni demografik yapı, sömürge ulusların bağımsızlık istemlerinde bulunmaları, başta Amerika olmak üzere, birçok Batı ülkesinin demokratikleşme adı altında vatandaşlarına seçme-seçilme, yurttaşlık, insan ve kadın hakları gibi bir takım temel hak ve özgürlükleri tanıması, Karşılaştırmalı edebiyat söyleminin de yeni bir oluşum içerisine girmesine neden olmuştur. Günümüzde küreselleşme ve liberal demokratikleşme olarak ifade edilen bu yeni süreçte, karşılaştırmalı edebiyat daha farklı bir boyut kazanmış, liberal ve kozmopolit bir yaklaşımla algılanmaya ve uygulanmaya başlamıştır. Özellikle 1980 ile 1990 yılları arasında gelişme adına daha hızlı bir ivme kazanan bu süreç, karşılaştırmalı edebiyat disiplinine yeni bir anlayış ve yeni bir kimlik kazandırmıştır. Avrupamerkezcilik anlayışı yerini, uluslarüstü, evrensel ve küresel bir yaklaşıma bırakmıştır (Aydın, 1999, s. 10)..

Başta Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İngiltere ve Almanya olmak üzere, Kanada, Japonya, İtalya, Avustralya, İsveç, Norveç, Finlandiya, Kore, Avusturya, Yugoslavya, Mısır, Rusya, İsrail gibi ülkelerdeki akademik çevrelerde karşılaştırmalı edebiyata ilginin büyük oranda artması (Bkz. Corbineau-Hoffmann,2000, s.9), adı geçen ülkelerde bu alandaki çalışmaların yüksek öğretim düzeyinde ele alınmasına olanak tanımış ve bunun sonucu olarak da, bugün yukarıda adı geçen ülkelerin birçok üniversitesinde lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimi veren birimler kurulmuştur. Bu birimlerin bazen Karşılaştırmalı Edebiyat bazen de Genel ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü adı altında kurulduğunu görüyoruz.

Ülkemizde ise, Aytaç'ın da belirttiği gibi, karşılaştırmalı edebiyat derslerinin ilk kez 1943 ile 1960 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim elemanı doçent Perin tarafından verildiğini tespit ediyoruz (Aytaç, 2001, s.53).

Ancak, Türkiye'de ilk kez bilimsel anlamda karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarının yoğun bir şekilde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi'ndeki filolojilerde, özellikle Batı Dilleri Bölümü Alman Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı'nda Prof Dr. Gürsel Aytaç yönetiminde yapıldığına tanık oluyoruz. Hatta sayın Aytaç'ın bu bağlamda, 701i yılların ortalarından günümüze değgin lisansüstü ve doktora seviyesinde birçok tez yönettiğini de biliyoruz (Bkz. Aytaç,2001, s.54).

Yine, doksanlı yılların başlarında bir vakıf üniversitesi olarak kurulan ve çalışma alanı olarak Türk Edebiyatı ile İngiliz ve Amerikan Edebiyatlarını seçen İstanbul Bilgi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü, bir taraftan lisans ve yüksek lisans düzeyinde eğitim işlevini yerine getirmeye çalışırken, diğer taraftan da bu alanda karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarını sürdürmektedir. Bu alanda eğitim veren bir diğer eğitim kurumu ise, 2000 yılının Nisan ayında kurulan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'dür. Bu bölüm tarafından yürütülen karşılaştırmalı çalışmalar ise, daha geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Yeni kurulan bu bölümün çalışma alanı ise, - şimdilik - Türk Kültür ve Edebiyatı ile Alman, İngiliz, Amerikan, Kanada ^e Fransız Kültür ve Edebiyatlarıdır. Bölümün ileriye dönük hedefine gelince, Türk Cumhuriyetleri ile Ortadoğu, Doğu ve Uzakdoğu kültür ve edebiyatlarını da çalışma alanına dahil etmektir. Diğer bir ifade ile Türk Kültür ve Edebiyatı ile Dünya Edebiyatlarını karşılaştırmaya çalışmaktır. Böyle bir hedefe kısa zamanda ulaşmak, zannedildiği gibi, hiç de o kadar kolay değil. Zira bunun için, hem maddi ve manevi bakımdan büyük desteğe hem geniş çaplı bir kadroya hem de uzun zamana gereksinim vardır.

Bu çalışmada, 2000-2001 öğretim yılından itibaren eğitim öğretim faaliyetlerine başlayan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nün dört yıllık liSans programının nasıl ortaya çıktığı, hangi amaçla kurulduğu, böyle bir bölümün toplumumuzun ve ülkemizin kalkınmasına ve tanıtılmasına ne denli katkıları olacağı, model programın oluşturulma safhasında hangi yerli ve yabancı ders programlarından yararlanıldığı, bu bölümden mezun olacakların ileriki yaşamlarında ne gibi iş olanaklarına sahip olabilecekleri ve nerelerde çalışabilecekleri şeklindeki sorulara yanıt vermeye çalışacağız. Bu çalışmanın asıl amacı ise, şu anda Türk yüksek öğretim sistemi içerisinde var olan ya da ileride kurulacak olan yeni Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümlerinde uygulanmak üzere, tarafımızdan geliştirilen bir Program Modeli 'ni siz değerli katılımcılara tanıtmak ve programın daha da geliştirilmesi için 1. Ulusal Karşılaştırmalı Edebiyat Sempozyumuna katılan siz katılımcıların değerli katkılarını sağlamaktır.

Karşılaştırmalı edebiyat bölümü kurma düşüncesinin oluşması ve bölümün kurulması:

Böyle bir bölümü kurma düşüncesi, bundan 12 sene önce oluşmaya başladı. Zira, Avusturya'nın Innsbruck Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Enstitüsü tarafından yüksek lisans ve doktora seviyesinde yürütülen edebiyatlar ve kültürler arası karşılaştırmalı çalışmalar insanı son derece etkiliyordu. İşte o zaman, Almanların dünya çapındaki edebiyat dehası ve Gürsel Aytaç'ın da vurguladığı gibi, "20. yüzyıl sonrasının 'küreselleşme' eğiliminin de fikir babası" (Aytaç, 2001, s. 17) olarak kabul edilen Johann Wolgang Goethe'nin, "Dünya Edebiyatı" (Weltliteratur) kavramıyla ne anlatmak istediğini daha iyi anlamaya başladık. Ona göre, dünya edebiyatını bir eğitim, bir kültür aracı olarak görmek (Bkz. Konstantinovic, 1992, s.281), "milli edebiyatları ikinci plana" atmak demek değildir, zira "milletlerin de bireyler gibi kendine özgü özellikleri" vardır, bunlar da milli edebiyatlarda dile gelir, "... dünya edebiyatının eğitsel önemi" de, işte burada yatmaktadır (Aytaç, 2001, s. 16) . Ünlü şair ve edebiyatçımız Atilla İlhan'ın da dile getirdiği gibi, biz de Türk ulusu olarak, dünyanın edebi nimetlerinden yararlanmalıyız, ancak dışarıdan aldıklarımızı yeni bir senteze tabi tutarak, bize has olanı, bize özgü olanı yaratmak, ortaya koymak kaydıyla (Bkz. Aytaç, 1989, s.23).

Bölümün Kurulma Amacı:

Böyle bir bölümü kurmaktaki amaçlarımızdan biri, yapılacak olan karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarıyla Türk insanının duygu ve düşünceleri ile Türk kültürünün temelini oluşturan değer yargılarını dış dünyaya anlatmak ve bunun sonucu olarak da, Türkiye ile Türk insanının yurt dışında daha iyi anlaşılmasına ve tanınmasına katkıda bulunmak ve Türkiye ile Türk insanı hakkında yanlış bilgilenme sonucu oluşmuş önyargılar ile düşmanca duygu ve düşüncelerin ortadan kalmasına yardımcı olmaktır.

Amaçlarımızdan bir diğeri de, "kültürler arasında iletişim" görevini üstlenecek, öğrendiği diller ile eğitimini aldığı edebiyatları "öğretecek, tanıtacak, araştıracak, ama bunları yaparken bir sömürge aydını kimliğine bürünmeyecek, yöneldiği kişilerin yani bilgi ve araştırmalarının ulaşacağı toplumun dil, edebiyat ve kültürüyle bağlantı kurmayı, karşılaştırmalar yapmayı, sentezlere varmayı ihmal etmeyecek" (Aytaç, 1999, s. 144) karşılaştırmalı edebiyat bilimcileri yetiştirmek ve bunların da daha sonradan gerek çalışma dünyasında gerekse akademik dünyada "gerek farklı ulusların yazarları arasında edebi iletişimi sağlayacak" (Corbineau-Hoffmann, 2000, s. 18) ve gerekse kendi halkının aydınlanmasına katkıda bulunacak ve farklı ülkelerde ve farklı dünyalarda yaşayan insanlara Türk kültürünü aktaracak bir kültür elçisi olmak için gelecekteki yaşamlarında yerlerini almalarına yardımcı olmaktır.


Birden fazla dil öğrenecek ve öğrendiği dillerin kültür ve edebiyatlarını da yakından tanıma olanağı elde edecek olan mezunlarımız, gazete ve televizyonlarda, yayınevlerinde, bankalarda, kitapçılarda, kütüphaneler vb. yerlerde edebiyat ya da kültür programları sorumlusu; Dışişleri, Kültür, Milli Eğitim, Turizm ve Savunma Bakanlıklarının yurtiçi ve yurt dışı temsilciliklerinde kültür ataşesi; Turizm sektöründe rehber, tercüman; ulusal ve uluslararası alanda iş yapan yerli ve yabancı firmalarda görev üstlenebilecek, geleceğin nitelikli yönetici adayları olarak kültür ve edebiyat dünyasında kendilerine seçkin bir yer edinebileceklerdir.

Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü Ders Program Modeli'nin Oluşumu

Model Programı oluşturma aşamasında birçok noktayı göz önünde bulundurmak gerekiyordu. Bunlar;

1. Türk Yüksek Öğrenim Sisteminde yer alan bir Edebiyat ya da Fen Edebiyat Fakültesi çatısı altında kurulacak böyle bir bölümün dört yıllık lisans programında en fazla 136 kredilik derslerin yer alması zorunluluğunun bulunması,

2. Hem Türk Kültür ve Edebiyatını hem de çalışma alanı ya da alanları seçilen ya da seçilecek olan ülke kültür ve edebiyatlarını içerecek ders ya da derslerin programa alınması zorunluluğu,

3. Halen eğitim-öğretim faaliyetinde bulunan İstanbul Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü programında yer alan derslerin de yeni kurulan bölümümüz programında yer alma zorunluluğunun bulunması,

4. Mezunlarımıza ileriki yaşamlarında Eğitim Bilimleri Enstitüleri tarafından açılan tezli ve tezsiz yüksek lisans programlarına katılarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı orta öğretim kurumlarında edebiyat öğretmeni olarak çalışabilme olanağını da sağlamak için, devlet üniversitelerindeki Edebiyat ve Fen Edebiyat Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri programlarında yer alan derslere de paralellik göstermesi gerekliliğidir.

Bölüme Öğrenci Kabulü:

Üniversitemiz Fen Edebiyat Fakültesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümüne öğrenci yabancı dil (Almanca, İngilizce ve Fransızca) puanı ile kabul edilmektedir. Bölümü kazanan öğrenciler, bölümü kazandıkları dilin dışında ikinci bir yabancı dilden (Almanca, İngilizce ve Fransızca) bir yıl süreyle 900 saatlik zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfına devam eder. Ancak, öğrenci istediği takdirde, söz konusu dillerden muafiyet talebinde bulunabilir. Muafiyet sınavda başarılı olduğu takdirde, doğrudan birinci sınıfa geçer.

Model Programda Yer Alan Dersler

a) Türü

İlişikteki programdan da tespit edileceği gibi, bölümün dersleri, zorunlu, zorunlu seçimlik ve YÖK zorunlu dersler olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır:









Bu dersler, hazırlık sınıfını takiben öğrencinin yabancı dilini daha da geliştirmesi için programa yerleştirilmiş olan derslerdir. Bu dersler, haftada 4 saat 4 kredi olarak verilen Almanca, İngilizce, Fransızca ve Rusça derslerinden oluşan derslerdir. Bölümü kazanarak geldiği (Almanca, İngilizce, Fransızca) ve hazırlık sınıfında öğrendiği (Almanca, İngilizce, Fransızca) dilin dışında bu derslerden en az ikisini yabancı dil olarak almak zorunda olan bir öğrenci, 900 saatlik hazırlık sınıfı programı üzerine seçtiği taktirde 4 yıllık lisans programına konan 480 kredi/saatlik yabancı dil (Almanca, İngilizce, Fransızca) derslerini de alarak yabancı dil bilgisini en iyi seviyeye ulaştırır. Bunların dışında, öğrenci istediği taktirde Rusça da kendisine yeni bir yabancı dil dersi olarak sunulur (240 kredi/saat).


Diğer taraftan, programa konan Çağdaş Alman, İngiliz, Amerikan, İsviçre-Avusturya, Fransız ve Çağdaş Rus Edebiyatlarından Seçme Metinler dersleri orijinal dilde zorunlu seçimlik ders olarak sunulur. Böylelikle de öğrencilere, hem dil bilgilerini tazeleme ve geliştirme hem de ilgili ülkelerin kültür ve edebiyatlarını yakından tanıma olanağı sağlanır. Bu grupta sözü edilen dersler zorunlu-seçmeli olduğundan, lisans öğrenimi boyunca her yarıyıl biri (toplam 8 adet) zorunlu olarak seçilir. Bu dersler, Model Programda da toplam 16 kredi/saatlik bir yer tutar.



Mezuniyet

Bir öğrencinin, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü lisans programından mezun olabilmesi için lisans öğrenimi sonunda 130 kredi/saat mesleki zorunlu ve seçmeli ders ile 6 saat/4 kredilik zorunlu seçimlik ders alarak toplam 136 kredi/saat ders yükünü tamamlamak zorundadır.
Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümünden mezun olabilmenin en önemli koşullarında bir diğeri de, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü Staj Yönetmeliğine göre, 4. yarıyılın sonundan itibaren minimum 240 saat ya da 30 iş günü staj yapma zorunluluğunun bulunmasıdır. Öğrenciler bu zorunlu staj yükümlülüklerini, yurt içi ve yurt dışında yerli ve yabancı radyolar, televizyonlar ve gazeteler ile yaymevlerinde getirirler. Bununla ilgili olarak bölüm tarafından Türkçe, Almanca, Fransızca ve İngilizce olarak hazırlanan staj defteri de, dekanlığın resmi bir yazısı ile birlikte staj yerine teslim edilmek üzere stajyer öğrencilere verilir. Staj bitiminde staj evrakları, staj yapılan işyeri tarafından dekanlığa resmi yoldan ya da ağzı mühürlenmiş ve iş yeri yetkilisi tarafından imzalanmış olarak stajyer öğrenci ile de gönderilebilir.
Lisans öğrenimi sonunda yasal olarak öngörülen minimum krediyi alan ve staj sorumluluğunu başarıyla yerine getiren bir öğrenci, Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimcisi unvanını almaya hak kazanır.
Sonuç olarak söylemek gerekirse, günümüzde dünyanın birçok ülkesinde insanların birbirlerini daha iyi anlamaları, yeryüzündeki insanlar ve uluslar arasında dostluk, barış ve kardeşlik duygularının yeşermesi, insanların ve ulusların birbirlerine daha anlayışla yaklaşmaları, birbirlerini her yönden daha yakından tanımalarına bağlıdır. İnsanların ya da o insanların oluşturduğu toplumların birbirlerini daha yakından tanımalarının yolu da, karşılıklı olarak birbirlerinin edebiyat ve kültürlerini iyi bir şekilde tanımaları ile doğru orantılıdır. Bu nedenle, tıpkı bir kültür elçisi gibi görev üstlenecek, birden fazla yabancı dil bilen, öğrendiği dillerin kültür ve edebiyatlarını yakından tanıyan, iyi yetişmiş insanlara günümüzde her zamankinden daha fazla gereksinim duyulmaktadır. Tıpkı yabancı ülkelerde olduğu gibi, bizim ülkemizde de sözünü ettiğimiz insanları yetiştirecek kurumlara gereksinen vardır. Özellikle yüksek öğrenimi esnasında Türk ve dünya kültür ve edebiyatlarıyla donanmış ve birden çok dile hakim olan insanları yetiştirecek kurumların başında ise Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümleri gelmektedir. Bu nedenle, bu amaca yönelik eğitim veren bu bölümlerin ülkemiz Yüksek Öğretim sistemi içerisinde süratle yerlerini almaları gerekmektedir.Biz de bu düşünceden hareketle, ileride bu alanda eğitim vermek üzere kurulacak olan yeni karşılaştırmalı edebiyat bölümlerinde kullanılmak amacıyla, Türk eğitim sistemine uygun karşılaştırmalı edebiyat öğretimi için aşağıda görüldüğü gibi bir "Model Program*" geliştirmeye çalıştık.

KAYNAKÇA

Aydın, Kamil Karşılaştırmalı Edebiyat. Günümüz Postmodern Bağlamda Algılanışı. Birey Yayıncılık. Mayıs 1999.
Aytaç, Gürsel Çağdaş Türk Romanları Üzerine İncelemeler.
Gündoğan Yayınlan. Ankara, 1990.
Edebiyat Yazıları 1. Gündoğan Yayınları. Ankara, 1990.
Edebiyat Yazılan 2. Gündoğan Yayınları. Ankara, 1991.
Edebiyat Yazıları 3. Gündoğan Yayınlan. Ankara, 1995.
Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Gündoğan Yayınları.Ankara, 1997.
Karşılaştırmalı Edebiyat Bilimi. Kültür Bakanlığı
Yayınları. Ankara, 2001.

Corbineau-Hoffmann, A. Einführung in die Konıparatistik. Erich Schmidt Verlag, Berlin, 2000.
Dysernick, H.-Syndram, K. U. Komparatistik und Europaforschung.
Bouvier Verlag. Bonn-Berlin, 1992.
Erkman, F /Yıldız, C. Türkiye Üniversitelerinin Almanca
Bölümlerinde Yapılan Çalışmaların Bibliyografyası. Marmara Üniversitesi Yay:650, Atatürk Eğitim Fakültesi Yay:33. İstanbul, 1999.
Zerinsckek, K. Theoretische Überlegungen und Südeuropâische VVechselseitigkeit. Festschrift für Zoran Konstantinovic. Cari Winter Universitâtsverlag, Heidelberg, 1981.
Nünning 2001
Konstantinovic, Z.Vergleichende Literaturwissenschaft. Peter Lang Verlag. Bern-Frankfurt am Main-New York-Paris, 1988.

Devamı...

Ders İzlekleri - Kaynak Kitaplar-1

Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü Lisans derslerinde genelde Batı edebiyat tarihinin ve ulusal (Türk) edebiyatın “kanon” eserleri incelenerek, öğrencilerin edebiyat tarihinin belli başlı metinlerini tanımaları esas yöntemdir. Bu metinler üstünden çalışarak dönemlerin tarihsel ve sosyolojik analizi yardımıyla, metinler üstünden kuramlar aracılığı ile tartışma sağlanır.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’ne (Lisans) ait geçmiş yıllara dair okutulan kaynak kitaplar ve ders izlekleri
Önceki akademik yıllarda Murat Belge tarafından verilen “Batı Medeniyet Tarihi” (LIT 131-132) adlı ana bölüm dersinde, tarihsel dönem incelemesi Civilization in the west (Mark Kishlansky, Patrick Geary, Patricia O'Brien) kitabı izlek alınarak sürdürülmüştür; ana kaynağın yanı sıra dönemde okutulan ve incelenmesi yapılan metinlerin listesi aşağıda verilmiştir.

The Book of Genesis & The Gospel According to St. John & Tekvin (seçilmiş bölümler)
yaratılış efsanesinin farklı metinler üstünden karşılaştırılması
İlyada (Seçilmiş bölümler)
The song of Roland
The battle of Maldon
(Kahramanlık hikayelerinin karşılaştırılması)

Sanat tarihi açısından ek kaynak olarak Sanatın Öyküsü (E. H. Gombrich/Remzi Kitabevi);
Mitoloji incelemeleri için Mitoloji Sözlüğü (Azra Erhat) önerilmiştir.

Metin Analizi (Text Analysis LIT 101-102)
İlyada Destanı - Homeros
Canterbury Tales - Chaucher
Decameron - Giovanni Boccaccio
Shakespeare – Sonets
John Donne- "The Flea" "Canonization"/ "A Valediction- Forbidding Mourning"
Andrew Marvell- "To His Coy Mistress"
William Wordsworth - “Composed Upon Westminster Bridge", "My Heart Leaps Up", It's a Beauteous Evening", "I Wandered Lonely as a Cloud", "The Solitary Reaper"
William Blake- "The Lamb", "The Tyger", "Little Black Boy", "Chimney Sweeper", "Sick Rose"
John Keats- "Ode to a Nightingale"
Edgar Allan Poe- 'Annabel Lee"
Robert Browning- "My Last Duchess'
Edip Cansever- Başım Dönüyor İkimizden
Turgut Uyar- "Salihat-i Nisvan'dan Saffet Hamımefendi'ye"
T. S. Eliot- "Love Song of J. Alfred Prufrock"
James Joyce- "Clay", "Araby"
Ernest Hemingway- "Cat in the Rain", "Hills Like White Elephants"
Oscar Wilde- "The Happy Prince", "The Nightingale and the Rose", "The Selfish Giant", "The Artist", "The Doer of Good", "The Master", "The House of Judgment"
William Faulkner- "A Rose for Emily", "That Evening Sun"
Herman Melville- "Bartleby"
Franz Kafka- "Açlık Cambazı", "Çiftlik Kapısına Vuruş", "Melezleme", "Akbaba"
Gabriel G. Marquez- "Avery Old Man With Enormous Wings"
Julio Cortazar- "Ele Geçirilen Ev", "Uçuca Parklar Bütün Parklar
Uçuca"
Jorge Luis Borges- "The Library of Babel"
Robert Louis Stevenson- Dr Jekyll and Mr Hyde
Jack London- Martin Eden

Edebiyat ve Tarih (History & Literature LIT 221-222)

Bu derste edebiyat tarihinin seçilmiş eserleri üstünden batı medeniyet tarihinin de toplumsal olayları, gelişimi ve bu sosyolojik etkilerin edebiyata/yazarlara yansımaları incelenmiştir.

Niccolo Machiavelli - Prens
Thomas More- Utopya
Voltaire -Candide
Elizabeth Gaskell- North & South
Charles Dickens – Hard Times
Christopher Marlowe - Dr. Faustus
Thomas Hardy- Jude, The Obscure
E.M. Forster -Passage to India
Kafka – Dönüşüm
Dostoyevski -Yer altından notlar
Joseph Conrad – Heart of Darkness / Out of progress
James Joyce - The portrait of the Artist as a young man
Albert Camus- Yabancı
Kara Plak – Hanif Kureishi

Tiyatronun Gelişimi
dersinde geçmiş senelerde okutulan tiyatro eserlerinden bazıları
I-
Euripides-Media
Moliere Cimri
Shakespeare- King Lear - Othello - Hamlet - Machbet
II-
Ibsen -A Doll's House
Strindberg -Miss Julie
O'Neill -Desire Under The Elms
Miller -Death of A Salesman
Stoppard -Rosencrantz and Guildstern are Dead

Ders programı listesindeki kitapların yanı sıra bir edebiyat öğrencisinin mutlaka okuması gereken bazı kitaplar:

Dante- İlahi Komedya
Kafka- Şato/Dava
George Orwell -1984 / Hayvanlar Çiftliği
J. P. Sarter / Duvar

Berna Moran/ Edebiyat Kuramları ve Eleştiri (Uygulamalı Eleştiri ve Eleştiri Yöntemleri dersleri için temel kaynak)
Mina Urgan / İngiliz Edebiyat Tarihi
Jale Parla / Don Kişot'tan Bugüne Roman ( Don Kişot ve Roman Poetikası dersi için en önemli kaynak)
Jale Parla /Babalar ve Oğullar
Edward Said - Şarkiyatçılık


Listemize eklemeler ve güncellemeler önümüzdeki günlerde devam edecektir…

Ayrıca listeye kendi deneyimlerinden ekleme yapmak isteyenlere yorum bölümümüz açıktır. 
(Özellikle Osmangazi Üniversitesi'nde okuyan/mezun meslektaşlarımızın katkılarını bekliyoruz.)

Devamı...

Lisans Ders Programları ve İçerikleri-1

Aşağıdaki liste İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin 2007-2008 Akademik yılı süresince
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT Bölümü için belirlediği Ders programını, içeriklerini ve kredi notlarını içermektedir..
Bilgi Üniversitesi 2007-2008 akademik yılında birinci sınıfların..
eğitim yapısını baştan düzenleme yoluna gitmiştir. Bu yüzden sadece Kraşılaştırmalı Edebiyat için değil, diğer tüm bölümlerde de 1. yıl boyunca mesleki alt yapıya yönelik temel iki ders ve bir Türkçe dersi şeklinde programlar düzenlenmiştir.
Bu yeni yapılanmanın nedeninde, lise öğreniminden bambaşka bir eğitim düzenine gökten zembille inmiş gibi gelen yeni üniversite öğrencilerini ağır mesleki derslerle yüklemekten ziyade, ilk yıl akademik temelin sağlam bir zemine oturtulması amaçlanmaktadır. Bu yönde, birinci sınıfların eski ağırlığı (geçmiş yıllarda 1. sınıfta her dönem 8 ders bulunmaktaydı) gelecek üç yıla kaydırılmış ve ders içerikleri zenginleştirilerek mesleki eğitimin kalitesinin artırılması hedeflenmiştir.

		2007-2008 AKADEMİK YILI FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT DERS PROGRAMI 1. YIL - GÜZ
		Kredi
	LIT 145			Edebiyat ve Diğer Sanatlar I : Bu dersin amacı öğrencilere, Batı Edebiyatı'nı incelerken ihtiyaç duyacakları kültürel arkaplanı kazandırmaktır. Derste özellikle Batı müziği, plastik sanatları ve mitolojisi üzerinde durulacaktır.	0
	LIT 149			İleri Okuma ve Yazma I : Bu ders, Roma İmparatorluğu'nun yıkılışından yeni çağın başlangıcına, Batı kültür ve uygarlığı'nın geçirdiği toplumsal, siyasi ve ekonomik dönüşümleri ele almaktadır. Bu geniş zaman dilimi içindeki farklı dönemlerin edebiyat, resim, mimari ve müzik alanındaki ürünleri ayrıntılı olarak incelenmektedir. Ders yazılı, görsel ve işitsel malzemeyle desteklenmektedir.	0
	TK 149			Türkçe I : Dersin amacı, Türkçe için edebi anlatım türleri ile akademik Türkçe için öğretici yazı biçimleri üzerinde çalışarak yazılı-sözlü anlatım tekniklerini aktarmaktır. Bu çerçevede, ders öğrencileri çağdaş Türk Edebiyatı ile tanıştırmayı ve öğrencilerin güçlü bir edebiyat bilinci geliştirmelerini sağlamayı hedeflemektedir.	0
	Dönem Kredisi: 0
	1. YIL - BAHAR
	Kredi
	LIT 146			Edebiyat ve Diğer Sanatlar II : Bu dersin amacı öğrencilere, Batı Edebiyatı'nı incelerken ihtiyaç duyacakları kültürel arkaplanı kazandırmaktır. Derste özellikle Batı müziği, plastik sanatları ve mitolojisi üzerinde durulacaktır.	6
	LIT 150			İleri Okuma ve Yazma II : Bu ders, Orta Çağ'dan günümüze, Batı kültür ve uygarlığının geçirdiği toplumsal, siyasi ve ekonomik dönüşümleri ele almaktadır. Bu geniş zaman dilimi içindeki farklı dönemlerin edebiyat, resim, mimari ve müzik alanındaki ürünleri ayrıntılı olarak incelenmektedir. Ders yazılı, görsel ve işitsel malzeme ile desteklenmektedir.	18
	TK 150			Türkçe II : Dersin amacı, Türkçe için edebi anlatım türleri ile akademik Türkçe için öğretici yazı biçimleri üzerinde çalışarak yazılı-sözlü anlatım tekniklerini aktarmaktır. Bu çerçevede, ders öğrencileri çağdaş Türk Edebiyatı ile tanıştırmayı ve öğrencilerin güçlü bir edebiyat bilinci geliştirmelerini sağlamayı hedeflemektedir.	6
	Dönem Kredisi: 30
	2. YIL - GÜZ
	Kredi
	LIT 201			Don Kişot ve Roman Poetikası : Bu derste, "Don Quixote" romanı çok ayrıntılı bir biçimde okunacak ve romanın önemli bölümleri roman kuramından bahsetmek için bir çıkış noktası olarak kullanılacaktır. Derste tanıtılacak roman kuramcılarından başlıcaları: Ian Watt, Harry Levin, Georg Lukacs, Bakhtin ve Todorov'dur. Kuramsal tartışmaların Don Quixote'tan parçalarla örneklendiği bu ders, öğrencileri dördüncü sınıftaki edebiyat kuramı dersine hazırlar niteliktedir.	3
	LIT 203			Uygulamalı Eleştiri I : Öğrencilerin başkasından yardım almadan edebi bir eserle (ya da herhangi bir sanat eseriyle) ilişki kurması bu aşamada hâlâ bir sorun olduğu için, bu derste "Metin Analizi" dersinde başlanan çalışmalar devam ettirilecektir. Bu ders aynı zamanda öğrencileri üçüncü sınıfta aldıkları "Şiirin Gelişimi" dersine de hazırlayacaktır. Derste esas olarak klasik I. A. Richards tarzında şiir okumaları yapılacaktır. Kronolojik sıra gözetilmeyecektir. Şiirlerin yanı sıra metin analizi yöntemlerini örnekleyen önemli eleştiri metinleri(Empson, F.R. Leavis, Alan Tate, Bodkin) okutulacaktır.	3
	LIT 211			Tiyatronun Gelişimi I : Bu ders, Antik Yunan'dan Shakespeare'e tiyatronun gelişimini oyun metinlerinin incelenmesi yoluyla işlemektedir.	3
	HTR 101			Türk Devrim Tarihi I : Bu dersin amacı, Türk Devrimi'nin anlamını ve önemini öğrencilere öğretebilmektir. Dersin ana konusu, Kurtuluş Savaşı’dır. Ders, Türkiye Cumhuriyeti’nin kökleri (Osmanlı İmparatorluğu’nun sosyal ve kültürel yapısı), cumhuriyet, bağımsızlık gibi temalar etrafında yürütülecektir.	2
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 17
	2. YIL - BAHAR
	Kredi
	LIT 202			Komedi ve Roman : Roman ile komedi arasındaki ilişki, şu metinlerin ayrıntılı bir biçimde okunması yoluyla araştırılacaktır: Sterne'ün Tristram Shandy'sinden parçalar, Fielding'in Shamela'sı, Jacques the Fatalist'ten parçalar, Ahmet Mithat Efendi'nin Karı Koca Masalı, Carroll'ın Alice in Wonderland'i, Twain'in Huckleberry Finn'i, Bulgakov'un Master and Margarita'sı.	3
	LIT 212			Tiyatronun Gelişimi II : Bu ders, Ibsen'den Beckett'e 20. yy. tiyatrosunun gelişimini oyun metinlerinin incelenmesi yoluyla işlemektedir.	3
	LIT 292			Uygulamalı Eleştiri II : Öğrencilerin başkasından yardım almadan edebi bir eserle (ya da herhangi bir sanat eseriyle) ilişki kurması bu aşamada hâlâ bir sorun olduğu için, bu derste ”Metin Analizi” dersinde başlanan çalışmalar devam ettirilecektir. Bu ders aynı zamanda öğrencileri üçüncü sınıfta aldıkları ”Şiirin Gelişimi” dersine de hazırlayacaktır. Derste esas olarak klasik I. A. Richards tarzında şiir okumaları yapılacaktır. Kronolojik sıra gözetilmeyecektir. Şiirlerin yanı sıra metin analizi yöntemlerini örnekleyen önemli eleştiri metinleri (Empson, F.R. Leavis, Alan Tate, Bodkin) okutulacaktır.	3
	HTR 102			Türk Devrim Tarihi II : Bu dersin amacı, Türk Devrimi'nin anlamını ve önemini öğrencilere öğretebilmektir. Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ve Kemalist ilkeler dersin temel konularını oluşturur.	2
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 17
	3. YIL - GÜZ
	Kredi
	LIT 303			Şiirin Gelişimi I Bu ders, tür olarak şiiri, hem tarih içindeki evreleri, hem de sanat özellikleri bakımından gözlem altına alır. Klasik çağdan Rönesans'a kadar şairlerin şiiri kafiye, vezin, nazım biçimi, nazım kalıbı, söylem, tarz, mecaz, vb. yoluyla nasıl kurduklarını örneklendirir.	3
	LIT 311			Eleştiri Yöntemleri I : Bu dersin amacı, farklı toplumsal ve kültürel yargıların edebiyatın ne olduğunu belirlemede oynadığı rolü anlamak, edebiyattaki çeşitli ekollerin her birinin kendi yorum yöntemlerini kullanarak nasıl çeşitli hükümlere vardıkları üzerine düşünmektir. Edebi akımlar ile kültür tarihi arasındaki etkileşimin ve yazar ile okurun sosyo-kültürel konumlarının, Aristoteles'den Marksizm'e, edebi metinlerin üretim ve tüketim süreci üzerine yaptığı etki de başlıca inceleme konusudur.	3
	PHIL 301			İnsan Ediminin Sorunsallaştırılması ve Kendiliğin Ortaya Çıkışı : Bu ders, batı geleneğinde Eski Yunan’dan modern döneme dek insan ediminin farklı sorunsallaştırma biçimlerini, bu sorunsallaştırmaların beraberinde getirdiği kendilik kavramlarını, bu kavramların felsefenin yanı sıra trajedi, diyalog, meditasyon, itiraf/günah çıkartma ve deneme gibi anlatı biçimleriyle ilişkisini ele alır.	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 15
	3. YIL - BAHAR
	Kredi
	LIT 304			Şiirin Gelişimi II : Bu ders, tür olarak şiiri, hem tarih içindeki evreleri, hem de sanat özellikleri bakımından gözlem altına alır. Rönesans'tan günümüze kadar şairlerin şiiri kafiye, vezin, nazım biçimi, nazım kalıbı, söylem, tarz, mecaz, vb. yoluyla nasıl kurduklarını örneklendirir.	3
	LIT 312			Eleştiri Yöntemleri II : Bu dersin amacı, farklı toplumsal ve kültürel yargıların edebiyatın ne olduğunu belirlemede oynadığı rolü anlamak, edebiyattaki çeşitli ekollerin her birinin kendi yorum yöntemlerini kullanarak nasıl çeşitli hükümlere vardıkları üzerine düşünmektir. Edebi akımlar ile kültür tarihi arasındaki etkileşimin ve yazar ile okurun sosyo-kültürel konumlarının, Aristoteles'den Marksizm'e, edebi metinlerin üretim ve tüketim süreci üzerine yaptığı etki de başlıca inceleme konusudur. Dersin kapsayacağı akımlar Yeni Eleştiri, Rus Biçimciliği, Yapısalcılık, Post-Yapısalcılık, Psikanaliz ve Feminist Kuram olacaktır.	3
	PHIL 302			Felsefi bir Sorun Olarak Modern Benlik: Bu ders, Descartes’tan 19. yüzyıla dek uzanan bir süreçte modern kendilik kavramının ortaya çıkışı ve gelişimini, bu geleneğin insan doğası, öznellik, otonomi ve iktidar gibi etik ve politik meselelere etkisini inceler. Bu inceleme, toplumsal sözleşme teorisi, idealizm, tarihselcilik ve maddecilik gibi felsefi doktrinler bağlamında gerçekleştirilir.	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 15
	4. YIL - GÜZ
	Kredi
	LIT 401			Türk Edebiyatı I : Bu derste, her yıl Türk edebiyatından belli bir yazar, üslup, dönem yada mesele çıkış noktası alınır. Bu sene Türk romanının Tanzimat'tan başlayarak günümüze gelişimi üzerinde durulacaktır.	3
	LIT 403			Modernizm : Baudelaire'den Joyce'a modernist edebiyatın başlıca eserleri incelenecektir.	3
	LIT 441			Roman Tipolojileri I: 18. ve 19. Yüzyıl : Bu dersin amacı, romanın gelişimini, düşünce akımları, kültürel ve epistemolojik arkaplan, kadın, aile ve eğitim ile ilgili toplumsal meseleler, sansür ve edebiyat eleştirisi müessesesi ile olan ilişkileri içinde incelemektir. Gotik, Bildungsroman, mektup-roman gibi alt türlerden örnekler görülecektir. İncelenen yazarlar: Defoe, Fielding, E. Bronte, Dickens, Stendhal, Balzac, Flaubert.	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 15
	4. YIL - BAHAR
	Kredi
	LIT 402			Türk Edebiyatı II : Bu derste, 1980 sonrası ”tarihi” romanlar incelenecektir. Bu romanların belli bir tarihsel döneme hangi açıdan baktıkları ve toplumsal dokuyu ne şekilde çözümleyip yorumladıkları araştırılacaktır. Bu romanların belgelere dayanmakla birlikte tarihi nasıl sorunsallaştırdıkları, düşgücü ve fantaziden yararlanarak tarihe nasıl daha eleştirel bir açıdan bakmamızı sağladıkları da gösterilmeye çalışılacaktır.	3
	LIT 442			Roman Tipolojileri II: 20. Yüzyıl : Bu dersin amacı, romanın gelişimini, düşünce akımları, kültürel ve epistemolojik arkaplan, kadın, aile ve eğitimle ilgili toplumsal meseleler, sansür ve edebiyat eleştirisi müessesesi ile olan ilişkileri içinde incelemektir. Künstlerroman, masalsı gerçekçilik, post-modern roman gibi alt türlerden örnekler görülecektir. İncelenen yazarlar: Joyce, Woolf, Robbe-Grillet, Kafka, Dostoevsky, Garcia Marquez.	3
	PHIL 402			Toplumsal Düşüncenin Felsefi Temelleri : Toplumsal düşüncenin felsefi temellerini araştırmayı hedefleyen bu ders, felsefe etkinliğini Descartes’dan günümüze koşullandırmış ve birbirleriyle rekabet içinde olan akıl ve rasyonalite anlayışlarının bir açımlamasıyla başlayacak ve bu açımlama temelinde toplumbilimlerine iki farklı yaklaşımı (Pozitivizm ve Eleştirel Teori) eleştirel olarak karşılaştıracaktır. Okumalar Comte, Durkheim, Weber, Adorno, Horkheimer, Heidegger, Foucault ve Deleuze'ü kapsayacaktır.	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
				Tüm Seçmeli Dersler Listesinden 1 Ders	3
	Dönem Kredisi: 15
	Toplam Kredi: 124

Kaynak: Bilgi Üniversitesi'nin internet sitesinden alınmıştır.

Devamı...

Lisans Ders Programları ve İçerikleri-2

Aşağıdaki liste Eskşehir Osmangazi Üniversitesi'nin
FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYAT Bölümü için belirlediği Ders programını ve derslerin içeriklerini içermektedir.

1. SINIF 1. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Dersin Adı

Karşılaştırmalı Ede. Bil. Giriş I : Karşılaştırmalı Edebiyat çalışması yapabilmek ve değişik kültürlerin etkisi altında o ülkelerde yazılmış edebi eserleri karşılaştırabilmek için, başlangıcından günümüze değin meydana gelen düşünce akımları tarihsel gelişim süreci içerisinde ele alınarak incelenir.

Batı Kültür Tarihi I : Bu derste, Batı ülkelerinin kültürleri sosyal, ekonomik, felsefi ve tarihsel açıdan ele alınıp, kültürlerinin oluşumları ve diğer dünya ülke kültürleri ile etkileşimleri öğrenciye aktarılır.

Türk Kültür Tarihi I : Türk kültürünün kaynakları, destanlar (Ergenekon, Manas destanları), yazıtlar, Kitâb-ı Dede Korkut, lügatler, Türk kültürünün evreleri, İslam öncesi Türk (Bozkır) kültürü, Türklerde sosyal yapı, aile, iktisadi hayat, günlük hayat, beslenme, giyim, köy ve şehir, eski Türk inancı, kanun (töre), adliye, edebi kültür ve sanat, yazı, el sanatları, devlet teşkilatı, hükümet, devlet meclisi, ortak yönetim, ülke, istiklal, ordu.

Mitoloji I: Karşılaştırmalı metin çalışmalarında ülkelerin kültürel değerlerini gösterebilmek amacıyla bu derste, Doğu ve Batı kültürlerinin temellerinde yatan mitolojik unsurların öğrencilere kazandırılması amaçlanır.

Edebiyatta Temel Kavramlar I :Edebiyat Biliminde yer alan epik, lirik, drama, roman öykü, masal, novel, kısa öykü, fabel vb. temel kavramlar kısa metin örnekleri ile öğrenciye aktarılır.

Edebi Akımlar I

Türk Dili I : Dilin tanımı, yeryüzündeki dil aileleri ve Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, Türk yazı dilinin tarihi gelişimi, Türkçe kelimeleri tanıma yolları ve Türkçedeki fonetik hadiseler. Düzgün kompozisyon yazabilme becerisini kazandırmak.

Zorunlu Seçimlik Dersler (4 kredilik derslerden en az 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 2 tanesi seçilecek)

İngilizce I
Almanca I
Fransızca I
Rusça I
Çağ. İngiliz Ede. Seçme Metinler I
Çağ. Alman Ede. Seçme Metinler I
Bilgisayar Kullanımı I

2. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Karşılaştırmalı Ede. Bil. Giriş II : Karşılaştırmalı Edebiyat çalışması yapabilmek ve değişik kültürlerin etkisi altında o ülkelerde yazılmış edebi eserleri karşılaştırabilmek için, başlangıcından günümüze değin meydana gelen düşünce akımları tarihsel gelişim süreci içerisinde ele alınarak incelenir

Batı Kültür Tarihi II : Bu derste, Batı ülkelerinin kültürleri sosyal, ekonomik, felsefi ve tarihsel açıdan ele alınıp, kültürlerinin oluşumları ve diğer dünya ülke kültürleri ile etkileşimleri öğrenciye aktarılır.

Türk Kültür Tarihi II : İslamiyet sonrası Türk kültür tarihi, Türklerin İslam Dini'ni kabulleri, İslam medeniyetinin Türk kültürüne etkileri, devlet yönetimi, kurumları, hukuk, adalet, sosyal hayat, fert, aile, toplum düzeni, beslenme, giyim-kuşam, günlük yaşam, şehirleşme, şehircilikle ilgili belirleyiciler, sanat ve edebiyat, musiki, eğitim, bilim, ekonomik hayat, sosyal güvenlik kurumları, esnaf teşkilatı.

Mitoloji II : Karşılaştırmalı metin çalışmalarında ülkelerin kültürel değerlerini gösterebilmek amacıyla bu derste, Doğu ve Batı kültürlerinin temellerinde yatan mitolojik unsurların öğrencilere kazandırılması amaçlanır.

Edebiyatta Temel Kavramlar II : Edebiyat Biliminde yer alan epik, lirik, drama, roman, öykü, masal, novel, kısa öykü, fabel vb. temel kavramlar kısa metin örnekleri ile öğrenciye aktarılır.

Edebi Akımlar II

Türk Dili II : Yapı bakımından kelimeler, kelime grupları, isim, sıfat, zamir, zarf, edat, fiil, cümle, yazılı kompozisyon türleri, sözlü kompozisyon türleri, konuşma uygulamaları, plânlı yazma uygulamaları, metin çözümlemeleri

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden en az 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 2 tanesi seçilecek )

İngilizce II
Almanca II
Fransızca II
Rusça II
Çağ. İngiliz Ede. Seçme Metinler II
Çağ. Alman Ede. Seçme Metinler II
Bilgisayar Kullanımı II

2. SINIF 1. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Avrupa Aydınlanması: Bu derste, Avrupa sanat, edebiyat ve felsefe akımlarını derinden etkileyen aydınlanma düşüncesi, bu düşüncenin yayılma nedenleri ve sonuçları örnek metinlerle açıklanır.

Romanın Tarihsel Gelişimi : Bu derste, düzyazı türüne giren romanın diğer edebi türlerden ayrılıp toplumlara göre başlangıcından günümüze değin ne gibi değişimlere uğradığı ve günümüzdeki konumunun ne olduğu anlatılır.

Şiirin Tarihsel Gelişimi: Bu derste, şiirin edebiyattaki gelişim evrelerinin önemli dönüm noktaları, edebi akımlardan ne denli etkilendiği ve felsefi düşünceler ışığında elde ettiği konum ele alınır.

Metin İnceleme Teknikleri: Metin inceleme Teknikleri dersinde, edebiyatta epik, lirik, drama, roman öykü, masal, novel, kısa öykü, fabl vb. yazılmış edebi metin türlerinin hangi tekniklerle ve nasıl inceleneceği amaçlanır.

Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi I: İnkılabın Tanımı, I.Dünya Savaşı'na kadar Osmanlı Devleti'ndeki gelişmeler, I.Dünya Savaşı, Mondros Ateşkes Anlaşması, Mustafa Kemal Paşa'nın Hayatına Genel Bir Bakış, Cemiyetler ve Faaliyetleri, Mustafa Kemal Paşanın Samsun'a çıkışı, Kongreler, Meclis-i Mebusan'ın Toplanması ve Misak-ı Milli, TMMM'nin Açılması, Sakarya Zaferine Kadar Milli Mücadele. Sakarya Zaferi, Milli Mücadele'nin Mali Kaynakları, Büyük Taarruz, Mudanya Mütarekesi, Saltanatın Kaldırılması, Lozan Barış Konferansı.

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden 1 tanesi, çağdaş edebiyat derslerinden 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

İmgebilime Giriş I
Osmanlıca I
Ortadoğu Kültürü ve Edebiyatı I
Çağ. Amerikan Edeb. Seçme Metinler I
Çağ. Avus. & İsviçre Edeb. Seçme Metinler I İngilizce III
Almanca III
Fransızca III
Rusça III

2. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Bilimsel Araştırma Yöntemleri : Bu derste, öğrencilerin bilimsel bir araştırmayı ya da kendilerine verilen bir ödevi nasıl ve hangi kurallara bağlı kalınarak hazırlayacakları anlatılır. Bilimsel çalışmanın kural ve yöntemleri açıklanarak öğrencilerin bilimsel düşünme yetenekleri geliştirilir.

Tiyatronun Tarihsel Gelişimi :Bu derste, başlangıcından günümüze değin tiyatronun gelişimindeki önemli dönüm noktaları, edebi akımlardan ne denli etkilendiği ve felsefi düşünceler ışığında elde ettiği aydınlanmacı konumunun gösterilmesi amaçlanır.

Estetik

Eleştiri Kuram ve Yöntemleri : Bu derste, öğrenciye eleştirmenlerin kullandığı eleştiri kuramları ve yöntemleri ile bu kuramların ışığı altında bir sanat eserinin, nasıl ve hangi bağlamda eleştirisinin yapılabileceği anlatılır.

Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi II: Cumhuriyetin İlanı, Halifeliğin Kaldırılması, 1924 Anayasası, Çok Partili Yaşam Deneyimi, Şeyh Sait Ayaklanması, Cumhuriyete Karşı Diğer Tepkiler. Harf İnkılabı, Üniversite Reformu, Tarih ve Dil İnkılabı, Ekonomi, Maliye ve Sosyal Yaşamla İlgili İnkılaplar, Hukuk Alanında İnkılaplar, Atatürk Döneminde Türkiye'nin İç ve Dış Siyaseti, Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık, Atatürk'ün Ölümünün İç ve Dış Yankıları, Atatürk'ün Vefatından Sonra Türkiye'de İç ve Dış Gelişmeler.

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden 1 tanesi, çağdaş edebiyat derslerinden 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

İmgebilime Giriş II
Osmanlıca II
Ortadoğu Kültürü ve Edebiyatı II
Çağ. Amerikan Edeb. Seçme Metinler II
Çağ. Avus.&İsviçre Edeb. Seçme Metinler II
İngilizce IV
Almanca IV
Fransızca IV
Rusça IV

3. SINIF 1. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Felsefe Tarihi I : Bu derste, başlangıcından günümüze değin ortaya çıkan değişik felsefi görüş ve düşünceler ele alınır ve öğrencilerin karşılaştırmalı bir çalışmada dikkat etmeleri gereken noktalara dikkatlerinin çekilmesi amaçlanır.

Türk Edebiyatı I: Kendi edebiyatını yakından tanımadan başka ulusların edebiyatını anlamada güçlük çekileceği savından hareketle öğrencilere bu derste, başlangıcından günümüze Türk Edebiyatı, edebi akımları, yazarları ve eserlerinin tanıtılması öngörülmektedir.

Türk Edebiyatından Seç.Met.: Bu derste, Türk Edebiyatının önde gelen yazarlarının eserlerinden seçilmiş örnek metinler karşılaştırılmalı edebiyat bilimi değerlendirme kriterleri altında incelenerek hangi yabancı edebi etkilerin altında kaldığının tespiti amaçlanır.

Uygulamalı Eleştiri : Eleştiri kuram ve yöntemlerinin bilimsel alanda yazınsal eserlere uygulanması

Karş.Edebiyat Semineri I : Bu derste,öğrencilerden,Türk ve Dünya Edebiyatına ait yazarların eserleri karşılaştırmaları ve bu çalışma yapılırken de daha önce öğrendikleri karşılaştırma yöntemlerini kullanmaları istenecektir.

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden 1 tanesi, çağdaş edebiyat derslerinden 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

Çocuk ve Gençlik Edebiyatı I
Diksiyon I
Yaratıcı Yazarlık
Çağ. Fransız Edeb. Seç. Met. I
Çağdaş Bulgar Romanı I
İngilizce Edebi Çeviri I
Almanca Edebi Çeviri I
Fransızca Edebi Çeviri I
Almanca V
İngilizce V
Fransızca V
Rusça V

2. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Karşılaştırmalı Metin Analizi: Bu derste, Türk Edebiyatı ile çeşitli yabancı edebiyatlardan seçilmiş (orijinal) dildeki Metinler birbirleriyle dilsel ve metin içeriği yönünden karşılaştırılarak metinlerin analizleri yapılacaktır.

Felsefe Tarihi II : Bu derste, başlangıcından günümüze değin ortaya çıkan değişik felsefi görüş ve düşünceler ele alınır ve öğrencilerin karşılaştırmalı bir çalışmada dikkat etmeleri gereken noktalara dikkatlerinin çekilmesi amaçlanır.

Türk Edebiyatı II : Kendi edebiyatını yakından tanımadan başka ulusların edebiyatını anlamada güçlük çekileceği savından hareketle öğrencilere bu derste, başlangıcından günümüze Türk Edebiyatı, edebi akımları, yazarları ve eserlerinin tanıtılması öngörülmektedir.

Dünya Edeb. Seçme Metinler : Edebiyata damgasını vurmuş değişik ülke yazar ve eserlerinden seçilen metinlerin bu derste ele alınarak incelenmesi ve bu, eserlere yansıyan çeşitli ülke yazarlarının düşünceleri ile yine çeşitli edebi eserlere yansımalarının ve kültürel değerlerin tespiti amaçlanmaktadır.

Karş.Edebiyat Semineri II

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden en az 1 tanesi, edebi çeviri derslerinden en az 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

Çocuk ve Gençlik Edebiyatı II
Diksiyon II
Kısa Öykü İncelemesi
Çağ. Fransız Edeb. Seç. Met. II
Çağdaş Bulgar Romanı II
İngilizce Edebi Çeviri II
Almanca Edebi Çeviri II
Fransızca Edebi Çeviri II
Almanca VI
İngilizce VI
Fransızca VI
Rusça VI

4. SINIF 1. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Çağdaş Türk Edebiyatı I : Bu derste, Türk Edebiyatı'na damgasına vurmuş çağdaş Türk yazarlarının eserleri ele alınarak, diğer derslerde öğrenilen eleştiri kuramları yardımıyla analizlerinin yapılması hedeflenir.

Karş. Edebiyat Semineri III: Bu derste,öğrencilerden,Türk ve Dünya Edebiyatına ait yazarların eserleri karşılaştırmaları ve bu çalışma yapılırken de daha önce öğrendikleri karşılaştırma yöntemlerini kullanmaları istenecektir.

Genel Dilbilim I : Bu derste öğrencilere, bir dilin fonetik, fonolojik, leksik, morfolojik, sentaks vs. yapılarının aktarılması ile yine bir dilin eş ve art zamanlı süreçlerinin aktarılması amaçlanır.

Dram Sanatı ve Uygulama I

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden en az 1 tanesi, edebi çeviri derslerinden en az 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

İngilizce Edebi Çeviri III
Almanca Edebi Çeviri III
Fransızca Edebi Çeviri III
Almanca VII
İngilizce VII
Fransızca VII
Rusça VII
Edebiyat ve Görsel Sanatlar I
Türk ve dünya sinemasından örnek filmler
Alımlama Estetiği
Çağ. Balkan Edeb. Seç. Met. I
Çağ. Arap. Edeb. Seç. Met. I
Popüler Kültür
Türk Sineması
Dram Sanatı ve Uygulama I

2. Yarıyıl Zorunlu Dersler

Çağdaş Türk Edebiyatı II : Bu derste, Türk Edebiyatı'na damgasını vurmuş çağdaş Türk yazarlarının eserleri ele alınıp, diğer derslerde öğrenilen eleştiri kuramlar yardımıyla analiz edilmesi, yazarın okuyucusuna aktarmak istediği bilgiler doğrultusunda öğrencilere çağdaş düşüncelerin aktarılması hedeflenir.

Karş. Edebiyat Semineri IV

Genel Dilbilim II

Dram Sanatı ve Uygulama II

Zorunlu Seçimlik Dersler ( 4 kredilik derslerden en az 1 tanesi, edebi çeviri derslerinden en az 1 tanesi ile 2 kredilik derslerden en az 1 tanesi seçilecek )

İngilizce Edebi Çeviri IV
Almanca Edebi Çeviri IV
Fransızca Edebi Çeviri IV
Almanca VIII
İngilizce VIII
Fransızca VIII
Rusça VIII
Edebiyat ve Görsel Sanatlar II
Bilim Kurgu
Çağ. Balkan Edeb. Seç. Met. II
Çağ. Arap. Edeb. Seç. Met. II
Dünya Sineması
Yazışma Teknikleri

Osmangazi Üniversitesi'nden arkadaşların programlara dair daha güncel yorumlarını, eklenmesi ya da düzeltilmesi gereken detaylar konusunda katılımlarını beklemekteyiz...

Devamı...